Cookies verzekeren het goed functionneren van onze website. Door gebruik te maken van deze site, gaat u akkoord met ons gebruik van cookies. Meer informatie OK

De reuzentraditie

Het Brussels Gewest telt meer dan 100 gigantische reuzen. Hun aanwezigheid in processies en stoeten gaat voor een deel onder hen terug tot de Renaissance. De reuzen van de Ommegang en de Meyboom zijn absoluut zeker de meest prestigieuze, maar daarnaast zijn er, uit een recenter geschiedenis, die eveneens symbolische en onvermijdelijke figuren van lokale feesten zijn, van de Bruegelwijk tot aan Stockel in Sint-Pieters-Woluwe en zo over het ganse Gewest. De dragers van deze traditie, die graag deel willen uitmaken van de Gewestelijke inventaris, vindt u in deze rubriek terug.

De reuzen van de Bezemhoek in Watermaal-Bosvoorde

De reuzen Mieke, Janneke en Tichke zijn onlosmakelijk verbonden met de folkore van Watermaal-Bosvoorde. Ze nemen deel aan diverse feestelijke en sociale evenementen van de wijk, de gemeente en het Gewest, met als uitschieters de carnavalstoet eind maart, het bloemenfestijn, het Irisfeest en een aantal burgermanifestaties.
De reuzen Mieke et Janneke - © coindubalai.beDe reuzen kenden een hergeboorte in 2000 en 2001 naar het evenbeeld van de reuzenfamilie uit de jaren 1950 gevormd door "Nare" of "Nare Chap" de bessemaeker, Bene en hun zoon Sus. Ze herinneren, net zoals hun voorgangers, aan een koppel inwoners van deze eertijds heel populaire wijk van bezemmakers. In 2000 wed een nieuwe versie gemaakt van het koppel reuzen, in de jaren vijftig al herdoopt in Mieke en Janneke. De oude karkassen waren niet onderhouden en konden niet worden gerecupereerd. Met de steun van het College van Burgemeester en Schepenen werden de reuzen identiek gekopieerd, in wilg voor de structuur en in polymeer voor de armen en het hoofd. Janneke is 3,50 meter groot en weegt 27 kg. In 2001 kwam daar zijn vrouw Mieke bij, 3,20 meter hoog en 25 kg zwaar. Op 12 december 2009 werd hun zoon Tichke geboren: 1m en 5 kg. Hij wordt vervoerd in een wieg. Sinds 2012 en ter gelegenheid van het Bloemenfeest, krijgen ze het gezelschap van Choublac (Creools voor Hibiscus), een nieuwe reuzin van Haïtiaanse oorsprong, van de hand van de Haïtiaanse kunstenaar Ernst Saint-Rome, in samenwerking met de vzw Kenbé Fèm. De vrolijke bende wordt vergezeld van de fanfare van de Bezemhoek, een groep percussionisten en een Godetpaard. Elke reus wordt gedragen door een poepedroegher. Hun kleding wordt aangepast aan de gelegenheid.
De reuzen worden bewaard in de refter van de Sapinièreschool. De kinderen van de wijk kennen de wilgen figuren maar al te goed. De vzw Mieke en Janneke organiseert het Carnaval, zorgt voor de onderhoud van de reuzen en uiteraard ook voor de ‘uitjes’ van de reuzen, samen met andere verenigingen en de handelaars van de wijk. Voor de goede zorgen worden de reuzen één keer per jaar, in januari, in het meer van Bosvoorde gedrenkt. Het is op zich ook weer een evenement op de al rijk gevulde kalender van het verenigingsleven van de wijk.

www.coindubalai.be (tweetalige site)

FB : Mieke, Janneke et Tichke – De reuzen van de Bezemhoek

Contact :

P-H. Duvigneaud
Terhulpsesteenweg 346
1170 Watermaal-Bosvoorde

De reuzen van Stokkel

(n°: PCI/CIE BRU0010)

De reuzen van Stockel, Baldewinus en Michaëlla, werden respectievelijk in 1984 en 1986 gecreëerd op initiatief van Baudouin Vander Linden. Hij was handelaar in Sint-Pieters-Woluwe en de toenmalige voorzitter van de handelaarsvereniging van Stockel, die de folklore in deze volkswijk nieuw leven wilde inblazen.De reuzen van Stokkel - © Les amis des géants de Stockel
De reuzen kregen de persoonlijkheid en de attributen van een 13e-eeuwse ridder en dame. Ze belichaamden de hoofse en avontuurlijke wereldbeschouwing en moesten herinneren aan het overwicht van het geestelijke op het tijdelijke.  De figuren werden uitgevoerd in samenwerking met de Academie van Schone Kunsten van Brussel en met de scholen Eperonniers-Mercelis en Don Bosco voor hun kleren en structuren. Tegelijk werd de vereniging van de Vrienden van de reuzen van Stockel opgericht. Zij wil een nieuwe folklore aanzwengelen via de reuzen van Stockel en spellen organiseren rond hun eigenschappen.  Dit alles bij voorkeur in samenwerking met de jongeren en ten voordele van een instelling die zich met jongeren in moeilijkheden bezighoudt.  
Het reuzenkoppel verplaatst zich zowat overal in België en wordt er bewonderd door klein en groot. Baldewinus en Michaëlla zijn jaarlijks aanwezig op de verjaardag van de Tervurenlaan, op het kinderfeest in het Parmentierpark en op de reuzenbijeenkomst in de Brusselse Hoogstraat. Als ze gevraagd worden, nemen ze ook deel aan andere optochten en manifestaties van culturele en filantropische aard. De dragers zijn vrijwilligers, vaste medewerkers van het Huis, maar ook de dragers van de reuzen van Aat springen bij.

De reuzen van de Meyboom

Deze reuzen leiden de stoet van de Meyboom, een traditie die op zich ingeschreven staat op de inventaris van het Brussels immaterieel cultureel erfgoed (planten van de meiboom).
Dit volksfeest vindt sinds 1308 jaarlijks plaats op 9 augustus in het historisch centrum van Brussel.

De aanwezige reuzen zijn essentiële rituele elementen van de stoet. Hun oorsprong gaat terug op de vroegere figuren uit de Ommegang en de Stad, al werden de poppen al geregeld hermaakt.  De recente kledij van de reuzen sluit aan bij de traditie. Hun hoofden werden al een paar keer vernieuwd: in de jaren 2000 kregen ze nog een hoofd in polyester. De manden hebben een rieten structuur.  Ze wegen gemiddeld 30 kg.
De poppen hebben bewegende armen. Ze dansen op de muziek van de Meyboomfanfare en plagen het publiek. Het gaat tot op vandaag om een familie van drie generaties en andere poppen.

De reuzen van de Meyboom - © KIK-IRPA/RBC-BHG, cliché x118764

 

 

 

 

 

 

 

De familie

Mieke en Jan, de ouders :
Jan draagt een kostuum uit de 18de eeuw met een pruik en haarstrik. Hij herinnert aan de oude reus Jan van de stad Brussel.
Mieke is in rood en geel gekleed met een blauwe schort, naar het voorbeeld van het laatste kostuum van de reus Mieke van de stad Brussel.
Bompa en Bomma,de grootouders :
Bompa is gekleed in een blauwe kiel met een pet op het hoofd en een rode zakdoek met witte bollen.
Bomma draagt een blauwe jurk en een schort, een kraagje van zwart gaas en een zwarte hoed met rode knoop.
Jefke en Rooske, de kinderen :
Rooske draagt een rode jurk uit het begin va de jaren 50. Ze zou het symbool zijn van de stad Brussel die na de Tweede Wereldoorlog werd bevrijd.
Jefke draagt kledij waarvan de kleuren naar de nationale driekleur verwijzen.

De andere poppen

Janneke werd in 2008 opnieuw ingevoerd en stelt een baby voor, zoals het vroegere personage.
 Pitje, een reus die eruitziet als een veldwachter loopt sinds 1982 mee in de stoet. Hij draagt een kiel, een kepie en een sabel.
Polleke(6 kg - 105 cm) wordt sinds 2001 gedragen door de kinderen. Deze kleine reus brengt hulde aan Paul Coeckelenbergh, stichter van de Meyboomfanfare.
De looppaarden vergezellen de reuzen en verwijzen naar de rol van de wachters.
Het Rad van Fortuin wordt door een paard getrokken en  symboliseert van de wispelturigheid van het lot. Deze praalwagen dateert uit circa 1880. Hij bestaat uit een slee en een schuingezaagde as waarop een rad werd gemonteerd. Wanneer de wagen in beweging komt, draait het rad in tegenwijzerzin.  Op het rad werden drie stellen poppen bevestigd. Zij vertegenwoordigen de drie gebruikelijke maatschappelijke klassen: de adel, de burgerij en het gewone volk.  Terwijl het rad ronddraait, bevindt elk stel zich afwisselend boven- of onderaan het rad. Naast het rad loopt traditioneel een deelnemer in het uniform van een veldwachter.  De poppen hebben een rieten skelet en een hoofd uit karton of een meer hedendaags materiaal. 
Het Rad van Fortuin neemt ook geregeld deel aan de Ommegang.

Contact:

vzw Gezellen van Sint-Laurentius / Les compagnons de Saint-Laurent
Rogier van der Weydenstraat 18/20
1000 Brussel

Jan Brusten : presidence @meyboom.be
www.meyboom.be

De Reuzen van Anderlecht en van de processie van Sint-Guido en Onze-Lieve-Vrouw-van-Gratie

Deze processie telt ook negen reuzen : de hertog van Aumale, Erasmus, Guido, Goedele, Poje, Onulf, Berta, Rikske de Molenaar en Dongui. Zij maken hun opwachting op evenementen in heel België.

Inschrijvingsfiches

Zie de inschrijvingsfiches op de inventaris van het Brussels cultureel immaterieel erfgoed van :